Fy Iechyd

Diogelwch yn y Cartref i Bobl Hŷn

Pobl hŷn yw un o'r grwpiau sydd fwyaf agored i ddamweiniau, yn enwedig yn y cartref ac o'i gwmpas.

 

Llithro, baglu a chwympo:

  • Osgowch adael eitemau ar y grisiau.
  • Sicrhewch fod y grisiau a'r llawr yn cael eu cadw'n dda.
  • Osgowch batrymau carped ailadroddus a all ddrysu pobl â golwg gwael.
  • Bydd amlygu ymylon allanol grisiau gyda phaent gwyn di-lithr yn eu gwneud yn fwy gweladwy.
  • Dylid goleuo'r cartref yn dda gyda switsys golau dwy ffordd ar risiau.
  • Sicrhewch fod gennych olau wrth ymyl y gwely sy'n rhwydd i'w roi ymlaen yn y tywyllwch.
  • Gosodwch gawell blwch llythyrau i osgoi plygu i gasglu llythyrau.
  • Osgowch geblau sy'n llusgo a llawer o bethau ar draws ei gilydd.
  • Defnyddiwch risiau yn lle sefyll ar gadair.
  • Defnyddiwch esgidiau a sliperi sy'n ffitio'n dda.

 

Sgaldiadau / llosgiadau:

Mae pobl hŷn bedwar neu bum gwaith yn fwy tebygol o farw o losgiadau a sgaldiadau na'r boblogaeth gyfan. Mae prif ffynonellau gwres yn cynnwys rheiddiaduron, tanau trydanol a phoptai. Sicrhewch eich bod chi:

  • Yn defnyddio fflecs tegell torchog neu degell diwifr yn unig.
  • Yn defnyddio tegelli pig neu jwg.
  • Berwch y dŷr sydd ei angen arnoch yn unig.
  • Peidiwch â chario hylifau poeth yn bellach nag sydd angen.
  • Sicrhewch nad yw tymheredd y dŷr adeg trosglwyddo yn uwch na 46°C.
  • Gosodwch falf cymysgu thermostatig.
  • Trowch y dŷr oer ymlaen gyntaf wrth redeg bath.
  • Defnyddiwch blatiau poeth cefn ar bopty bob tro.
  • Trowch handlenni padelli i ffwrdd o flaen y popty.
  • Sicrhewch nad yw poteli dŷr poeth yn dangos arwyddion o wisgo.

 

Gwenwyno:

  • Sicrhewch fod dyfeisiau llosgi tanwydd yn cael eu gwirio'n rheolaidd gan arbenigwr oherwydd gall carbon monocsid ladd.
  • Sicrhewch fod offer nwy yn cael eu gwasanaethu'n flynyddol gan beiriannydd gwresogi cofrestredig Gas Safe.
  • Sicrhewch fod eich simneiau a ffliwiau yn cael eu sgubo unwaith y flwyddyn.
  • Cofiwch os yw fflam nwy sydd fel arfer yn llosgi'n las yn troi'n oren gall hyn olygu bod gormod o garbon monocsid.

 

Dolenni Diogelwch yn y Cartref i Bobl Hŷn:

» Age UK

» Gofal a Thrwsio Cymru

 

Gofal a Thrwsio

Mae Asiantaeth Gofal ac Atgyweirio Caerdydd yn gwneud llawer o waith i helpu a chefnogi pobl hŷn i ganfod risgiau a pheryglon yn eu cartrefi yn ogystal â darparu datrysiadau i liniaru neu leihau'r risgiau hynny. Mae eu gwasanaeth gwaith achos yn ymweld â phobl hŷn yn eu cartrefi ac yn darparu gwiriadau 'Cartref Iach' i ganfod peryglon a risgiau posibl. Os canfyddir peryglon maent yn gallu cefnogi cleientiaid i ymgymryd â gwaith atgyweirio, addasu neu gynnal a chadw i gael gwared ar neu leihau effeithiau risgiau pethau fel golau gwael; gwres annigonol neu anfforddiadwy; lleithder neu fowld; lefelau uchel o garbon monocsid; disgyniadau; peryglon trydanol; peryglon tân, cwymp strwythurol neu fynediad gan ymyrwyr. Gallant ddarparu arbenigedd dechnegol a chyngor i ymdrin â'r materion hyn yn ogystal â'r dyfeisgarwch i gyrchu nawdd posibl at gyfer y gwaith angenrheidiol. I gael rhagor o wybodaeth ffoniwch 029 2047 3337, neu anfonwch e-bost i careandrepair@ccha.org.uk.

 

Teleofal a Gwasanaeth Larwm Cymunedol Gall y Gwasanaeth Larwm Cymunedol

Teleofal a Gwasanaeth Larwm Cymunedol Gall y Gwasanaeth Larwm Cymunedol chwarae rôl allweddol wrth amddiffyn pobl sy'n agored i niwed yng Nghaerdydd.

Amrywiaeth o synwyryddion sy'n canfod peryglon a digwyddiadau yw Teleofal. Gall y synwyryddion ddatgelu problemau gyda'r amgylchedd - er enghraifft diangfeydd nwy neu gyda'r person sy'n agored i niwed ei hun - er enghraifft cwympiadau. Os ydych yn credu y gallech chi, neu rywun yr ydych yn ei adnabod, gael budd o wasanaeth Teleofal, cysylltwch â Thîm Cyswllt ac Asesu gwasanaethau oedolion ar 029 2053 6444 neu anfonwch e-bost i ascontactteam@cardiff.gov.uk.

Mae pobl o bob oed ac amgylchiadau yn defnyddio'r Gwasanaeth Larwm Cymunedol ar gyfer y diogelwch a'r tawelwch meddwl a ddarperir. Er bod nifer o'r defnyddwyr yn bobl hŷn, mae'r gwasanaeth hefyd yn gofalu am bobl sy'n teimlo'n agored i niwed oherwydd anabledd, cyflwr meddygol neu aflonyddwch. I gael rhagor o wybodaeth am y Gwasanaeth Larwm Cymunedol cysylltwch â Gwasanaeth Larwm Cymunedol Caerdydd ar 029 2061 4852, neu e-bostiwch communityalarm@cardiff.gov.uk.

 

» Yn ôl i'r brig

Wyddech chi

  •    Fod gennych hawl i adolygu eich meddyginiaethau gyda'ch fferyllydd lleol am ddim.
  •    Gall diet cytbwys, iach, ymarfer corff yn amlach a cholli pwysau pe bai angen rwystro datblygu'r clefyd siwgr.
  •    Gall pobl ifanc rhwng 13 a 25 oed gael cyngor cyfrinachol ynghylch iechyd rhywiol a derbyn condomau am ddim oddi wrth y Cynllun Cerdyn Condom Caerdydd.
  •    Gallai lleihau faint o halen sydd yn eich bwyd o 9g i 6g leihau pwysau gwaed.
  •    Mae camddefnyddio alcohol wedi golygu bod rhyw 33,000 o bobl yng Nghymru a Lloegr wedi gorfod mynd i'r ysbyty am eu bod yn dioddef o glefyd yr afu oherwydd alcohol.
  •    Gallai gwella'ch diet eich rhwystro rhag dioddef o draean o'r holl ganserau.
  •    Mae gan dros 40% o blant 5 oed yng Nghaerdydd un neu fwy o ddannedd pwdr.
  •    Ar hyn o bryd dywedir fod dros hanner poblogaeth Caerdydd dros bwysau neu'n ordew.
  •    Os ydych yn gyrru ar ôl yfed dwywaith y terfyn alcohol cyfreithiol rydych chi 30 gwaith mwy tebygol o achosi damwain ar y ffordd, na gyrrwr sydd heb yfed.
  •    Mae tystiolaeth yn dangos bod diet cytbwys iach, gweithgareddau corfforol a chadw pwysau iach yn effeithiol o ran osgoi a thrin gorbwysedd.
  •    Mae bod yn ordew yn golygu y gallech chi farw rhyw 9 mlynedd ynghynt.
  •    Gall ymarfer corff rheolaidd helpu'n sylweddol os ydych chi'n teimlo'n isel eich ysbryd, dan bwysau neu'n bryderus.
  •    Mae diet sy'n llawn ffrwythau a llysiau yn lleihau'r perygl o ddioddef oherwydd clefyd y galon.
  •    Bydd 650 miliwn o'r bobl sy'n fyw heddiw, yn marw oherwydd tybaco.
  •    Gallai bwyta darn ychwanegol o ffrwythau a llysiau y diwrnod olygu fod rhyw 4% yn llai o berygl o ddioddef clefyd y galon a 6% yn llai o berygl o ddioddef strôc.
  •    Os ydych chi'n ymarfer corff yn rheolaidd, rydych chi'n 50% yn llai tebygol o fynd yn ordew.
  •    Gellid arbed bron i £2000 y flwyddyn drwy roi'r gorau i ysmygu 20 sigar&eacure;t y dydd.
  •    Os ydych chi'n ymarfer corff yn rheolaidd, rydych ryw 50% yn llai tebygol o ddatblygu clefyd y galon na'r bobl hynny na ydynt yn ymarfer corff.
  •    Trwy ymarfer corff yn rheolaidd rydych yn lleihau'r perygl o ddatblygu osteoporosis.
  •    Mae wedi'i brofi fod ysmygu yn ystod cyfnod beichiogrwydd yn un o achosion marwolaeth grud.
  •    Yng Nghymru, amcangyfrifir bod peidio ag ymarfer corff yn costio rhyw £650 miliwn y flwyddyn i'r gwasanaeth iechyd a'r economi yn gyffredinol.
  •    Mae'r 6,000 o ddynion sy'n marw o glefyd y galon bob blwyddyn yn uniongyrchol oherwydd alcohol.
  •    Dim ond 26% o oedolion yng Nghaerdydd sy'n gwneud hanner awr o ymarfer corff 5 diwrnod yr wythnos.