Fy Iechyd
Diogelwch yn yr Haul
Cancr y croen yw un o'r cancrau mwyaf cyffredin yn y DU. Dywed arbenigwyr y gall un achos o losg haul difrifol ym 15 mlynedd gyntaf plentyn ddyblu eu risg o gancr y croen.
Mae dau fath o belydr yr haul a all ddifrodi - UVA a UVB. Y pelydrau hyn sy'n gallu achosi difrod eraill i'n croen ar ffurf llosg haul neu heneiddio.
Byddwch yn ddiogel yn yr haul drwy ddefnyddio'r cynghorion hyn:
- Arhoswch yn y cysgod rhwng 11am a 3pm (y rhan poethaf o'r diwrnod)
- Sicrhewch nad ydych byth yn llosgi
- Gwarchodwch eich hun rhag yr haul
- Cofiwch fod yn ofalus iawn gyda phlant
- Cymerwch gyda chi a defnyddiwch eli haul ffactor 15+
Mae plant yn dueddol o dreulio mwy o amser tu allan nag oedolion ac mae eu croen yn arbennig o sensitif ac yn llosgi'n rhwydd. Oherwydd hyn mae angen eu hamddiffyn p'un ai gartref neu dramor.
Rhagor o gynghorion ar sut i gadw plant yn ddiogel yn yr haul:
- Cadwch fabis dan chwe mis oed o'r haul bob amser. Mae UV ar ei gryfaf dan awyr ddigwmwl, hyd yn oed os yw'r tymheredd yn isel neu fod gwynt oer.
- Cadwch eich plentyn yn y cysgod, ond cofiwch ei bod yn bosibl cael llosg haul dan gwmwl ysgafn.
- Gwisgwch eli haul ffactor uchel (o leiaf 15+) bob amser a rhoi rhagor ymlaen yn rheolaidd ac ar ôl nofio. Dylai pob plentyn, waeth pa mor dywyll yw eu croen, wisgo eli haul.
- Rhowch grys-t neu ddillad cotwm llac a het haul ar eich plentyn.
- Sicrhewch fod hetiau haul a chapiau pig yn gorchuddio cefn y gwddf.
- Mae sbectol haul yn amddiffyn y llygad ac yn erbyn UV a adlewyrchir oddi ar y dŵr. Sicrhewch fod y sbectol haul yn amddiffyn yn erbyn pelydrau UVA a UVB.
- I osgoi dadhydradu sicrhewch fod plant yn cael diod yn rheolaidd, gorau oll os yw'r ddŵr, wrth chwarae yn yr haul.
- Gall siwtiau haul sy'n gorchuddio'r corff fod yn syniad da gan eu bod yn cynnig amddiffyniad da i'r ysgwyddau a'r coesau.
Dolenni Diogelwch yn yr Haul
» SunSmart - Cancer Research UK
» Yn ôl i'r brig
Wyddech chi
- Fod gennych hawl i adolygu eich meddyginiaethau gyda'ch fferyllydd lleol am ddim.
- Gall diet cytbwys, iach, ymarfer corff yn amlach a cholli pwysau pe bai angen rwystro datblygu'r clefyd siwgr.
- Gall pobl ifanc rhwng 13 a 25 oed gael cyngor cyfrinachol ynghylch iechyd rhywiol a derbyn condomau am ddim oddi wrth y Cynllun Cerdyn Condom Caerdydd.
- Gallai lleihau faint o halen sydd yn eich bwyd o 9g i 6g leihau pwysau gwaed.
- Mae camddefnyddio alcohol wedi golygu bod rhyw 33,000 o bobl yng Nghymru a Lloegr wedi gorfod mynd i'r ysbyty am eu bod yn dioddef o glefyd yr afu oherwydd alcohol.
- Gallai gwella'ch diet eich rhwystro rhag dioddef o draean o'r holl ganserau.
- Mae gan dros 40% o blant 5 oed yng Nghaerdydd un neu fwy o ddannedd pwdr.
- Ar hyn o bryd dywedir fod dros hanner poblogaeth Caerdydd dros bwysau neu'n ordew.
- Os ydych yn gyrru ar ôl yfed dwywaith y terfyn alcohol cyfreithiol rydych chi 30 gwaith mwy tebygol o achosi damwain ar y ffordd, na gyrrwr sydd heb yfed.
- Mae tystiolaeth yn dangos bod diet cytbwys iach, gweithgareddau corfforol a chadw pwysau iach yn effeithiol o ran osgoi a thrin gorbwysedd.
- Mae bod yn ordew yn golygu y gallech chi farw rhyw 9 mlynedd ynghynt.
- Gall ymarfer corff rheolaidd helpu'n sylweddol os ydych chi'n teimlo'n isel eich ysbryd, dan bwysau neu'n bryderus.
- Mae diet sy'n llawn ffrwythau a llysiau yn lleihau'r perygl o ddioddef oherwydd clefyd y galon.
- Bydd 650 miliwn o'r bobl sy'n fyw heddiw, yn marw oherwydd tybaco.
- Gallai bwyta darn ychwanegol o ffrwythau a llysiau y diwrnod olygu fod rhyw 4% yn llai o berygl o ddioddef clefyd y galon a 6% yn llai o berygl o ddioddef strôc.
- Os ydych chi'n ymarfer corff yn rheolaidd, rydych chi'n 50% yn llai tebygol o fynd yn ordew.
- Gellid arbed bron i £2000 y flwyddyn drwy roi'r gorau i ysmygu 20 sigar&eacure;t y dydd.
- Os ydych chi'n ymarfer corff yn rheolaidd, rydych ryw 50% yn llai tebygol o ddatblygu clefyd y galon na'r bobl hynny na ydynt yn ymarfer corff.
- Trwy ymarfer corff yn rheolaidd rydych yn lleihau'r perygl o ddatblygu osteoporosis.
- Mae wedi'i brofi fod ysmygu yn ystod cyfnod beichiogrwydd yn un o achosion marwolaeth grud.
- Yng Nghymru, amcangyfrifir bod peidio ag ymarfer corff yn costio rhyw £650 miliwn y flwyddyn i'r gwasanaeth iechyd a'r economi yn gyffredinol.
- Mae'r 6,000 o ddynion sy'n marw o glefyd y galon bob blwyddyn yn uniongyrchol oherwydd alcohol.
- Dim ond 26% o oedolion yng Nghaerdydd sy'n gwneud hanner awr o ymarfer corff 5 diwrnod yr wythnos.
