Health Challenge Cardiff, be part of a healthy city - Her Iechyd Caerdydd, Byddwch yn rhan o ddinas iach

Rhoi'r Gorau i Ysmygu

Sut ydw i'n mynd ati i roi'r gorau iddi?

Rydych yn fwy tebygol o roi'r gorau iddi gyda chymorth uniongyrchol a gynigir am ddim gan Dim Smygu Cymru. Gallwch hefyd ofyn am gymorth i roi'r gorau i ysmygu gan eich meddyg teulu, fferyllydd lleol neu mewn rhai achosion, eich deintydd.

Gallwch gysylltu â Dim Smygu Cymru ar 0800 085 2219.

I gael mwy o gyngor ar roi'r gorau i ysmygu ewch i:
Dim Smygu Cymru
neu
Dim Smygu ASH
neu
ASH Cymru

Beth yw'r manteision sy'n gysylltiedig â mwynhau ffordd o fyw ddi-fwg?

Bydd eich corff yn cael budd bron yn union ar ôl i chi roi'r gorau i ysmygu. Ac mae'r effeithiau yn bellgyrhaeddol*:

* Ffynhonnell: American Lung Association

Y gost sy'n gysylltiedig ag ysmygu.

Isod ceir tabl sy'n rhoi manylion lefel gwariant syml ar gyfer sigaréts dros y blynyddoedd. Cost 20 o sigaréts arferol yw £5.42

Er enghraifft a, £500 gallwch gael gwyliau yn Ewrop ac am £2000 gallwch fynd ar fordaith ar gwch o'r radd flaenaf i'r Unol Daleithiau ac yn ôl!!

Gwaharddiad ar ysmygu mewn mannau cyhoeddus.

Daeth y gyfraith ar wahardd ysmygu mewn mannau cyhoeddus yng Nghymru i rym ar 2 Ebrill 2007.

Pam y cyflwynwyd y ddeddfwriaeth?

Mae'r gyfraith yn diogelu gweithwyr a'r cyhoedd rhag effeithiau niweidiol mwg tybaco yn yr amgylchedd.

Yn 1998, cyhoeddodd Pwyllgor Gwyddonol y DU ar Dybaco ac Iechyd (SCOTH) adroddiad blaenllaw a ddaeth i'r casgliad y gall amlygiad i fwg ail-law achosi canser yr ysgyfaint a chlefyd y galon ymysg oedolion nad ydynt yn ysmygu a chlefyd anadlol, marwolaeth yn y crud, afiechyd canol y glust a phyliau o'r fogfa (asthma) ymysg plant. Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn amcangyfrif y bydd y ddeddfwriaeth ddi-fwg yn atal dros 400 o farwolaethau bob blwyddyn ymysg y rhai nad ydynt yn ysmygu yn sgîl clefyd y galon, canser, strôc a chlefydau anadlol.

Pa droseddau y mae'r ddeddfwriaeth wedi'u creu?

Mae ysmygu yn erbyn y gyfraith mewn mannau cyhoeddus a gweithleoedd os ydynt yn gaeedig yn rhannol neu'n llwyr, gan gynnwys ystafelloedd a oedd wedi'u dynodi fel 'ystafelloedd ysmygu' yn flaenorol.

Mae'r gyfraith yn effeithio ar y rhan fwyaf o fannau cyhoeddus, gan gynnwys gweithleoedd a cherbydau gwaith ac mae'n gymwys i staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr. Mae methiant i gydymffurfio â'r gyfraith yn drosedd - ceir tri throsedd penodol:

• methiant i arddangos arwyddion dim ysmygu mewn mangre a gwmpesir gan y gyfraith (dirwy sefydlog o £200, neu uchafswm dirwy o £1000 yn sgîl collfarn)
• ysmygu mewn man di-fwg (dirwy sefydlog o £50, uchafswm dirwy o £200 yn sgîl collfarn)
• methiant i atal ysmygu mewn man di-fwg (dirwy sefydlog o £2500 yn sgîl collfarn)

Mae swyddogion awdurdodedig mewn awdurdodau lleol yn gorfodi'r gyfraith ac yn cynnig cymorth i fusnesau i gydweithredu â'u darpariaeth. Gallwch ffonio'r Tîm Gwella Iechyd ar 029 2087 1840 i gofrestru unrhyw gwynion am dorri'r ddeddfwriaeth. Ymchwilir i bob cwyn a chânt eu dilyn. Mae cyngor i fusnesau ar gael ar y rhif hwn hefyd.

Beth sydd angen i mi ei wneud?

Mae angen i unigolion fod yn ymwybodol ei bod yn drosedd i ysmygu mewn man caeedig sydd ag ar arwydd ar ddangos. Gallwch gael mwy o wybodaeth am y gwaharddiad, ynghyd â chwestiynau cyffredin ar y wefan benodol Gwahardd Smygu Cymru.

Sut y gallaf fwynhau ffordd o fyw ddi-fwg?

Mae bywyd di-fwg yn fanteisiol nid yn unig i iechyd eich hun ond hefyd i iechyd eich teulu, ffrindiau, cydweithwyr a hyd yn oed eich anifeiliaid (Ydy go iawn! Mae cathod, cŵn ac anifeiliaid eraill yn anadlu'ch mwg ail-law hefyd. Cofnodwyd achosion o salwch ymysg anifeiliaid anwes oherwydd bod eu perchenogion yn ysmygu). Er mwyn gwneud gwahaniaeth iachach nid yw'n ddigon 'mynd drws nesaf' i gael sigarét cyflym. Wrth wneud eich tŷ yn ddi-fwg byddwch wedi gwneud dewis gwych i iechyd y rhai sy'n y tŷ nad ydynt o bosibl yn ysmygu. Mae hyn hefyd yn rhoi neges bwysig i blant; efallai eich bod yn gaeth i sigaréts ond rydych yn gwybod pa mor niweidiol ydyw ac nid ydych am iddynt ddod yn gaeth hefyd.

Hyd yn oed os ydych yn agor ffenestr, bydd mwg ail-law yn aros yn yr ystafell ar ôl dwy awr a hanner! Er na allwch weld nac arogli mwg, mae e fwy na thebyg yno o hyd. Mae ysmygu mewn car hyd yn oed yn waeth gan fod yr holl fwg wedi ei grynodi mewn gwagle bach. Wrth ddechrau taith hir gyda phobl nad ydynt yn ysmygu neu blant mewn car, beth am feddwl am ddefnyddio therapi amnewid nicotin i ddiogelu eraill rhag y mwg ac yna cael sigarét ar ôl cyrraedd? Efallai y byddwch hyd yn oed yn dechrau lleihau faint rydych yn ysmygu gan arbed llawer o arian.

Wyddech chi?

Gellir arbed bron i £2000 y flwyddyn drwy roi'r gorau i ysmygu 20 sigarét y dydd.

Mae pobl yn credu, a hynny'n anghywir, bod ffilter sigaréts yn ddeunydd sy'n pydru'n naturiol a'i fod wedi'i wneud o gotwm. Fodd bynnag, mae wedi'i wneud o seliwlos asetad, sy'n cymryd 12 mlynedd i bydru.

Mae bonion sigaréts yn niweidiol i'r amgylchedd ac yn achosi problemau iechyd i blant ac anifeiliaid sy'n eu bwyta nhw.

Mae'r risg o menopos cynnar yn arbennig o uchel ymhlith merched sy'n ysmygu - canfu un astudiaeth fawr yn UDA bod merched 40-44 oed sy'n ysmygu ddwywaith (2.1) mwy tebygol o fod wedi bod drwy'r menopos na rhai o'r un oedran nad ydynt yn ysmygu. Po fwyaf o sigaréts a ysmygwyd, y mwyaf yw'r risg. Er enghraifft, dangosodd astudiaeth o ferched o'r Alban yn eu pedwardegau fod y risg o menopos cynnar bron wedi treblu (2.7) i ferched a oedd wedi bod yn ysmygu pecyn o sigaréts y dydd am 20 mlynedd.

Nodwyd ysmygu yn ystod beichiogrwydd fel achos o farwolaeth yn y crud. Mae'r risg o farwolaeth yn y crud bron yn treblu ymysg babanod y mae eu mamau'n ysmygu yn ystod beichiogrwydd ac ar ei ôl. Po fwyaf o sigaréts a ysmygwyd, y mwyaf yw'r risg.

"O'r bobl sy'n fyw heddiw, bydd 650 miliwn yn cael eu lladd gan dybaco yn y pen draw. Mae sigaréts yn lladd hanner y bobl sy'n eu defnyddio am oes, ac mae hanner o'r rheini'n marw'n ganol oed. Nid oes unrhyw gynnyrch arall i ddefnyddwyr ar y farchnad sydd mor beryglus i bobl neu sy'n lladd cymaint â hynny o bobl. Mae tybaco'n lladd mwy na AIDS, cyffuriau cyfreithlon, cyffuriau anghyfreithlon, damweiniau ar ffyrdd, llofruddiaeth a hunanladdiad gyda'i gilydd."

Mae cynnydd mewn achosion o afiechyd canol y glust, gan gynnwys haint y glust rheolaidd ymhlith plant sy'n cael eu hamlygu i fwg ail-law.

Sylwadau gan bobl sydd wedi bod i Grwpiau Rhoi'r Gorau i Ysmygu.

• Rhoddais gynnig ar roi'r gorau iddi sawl tro, ond methais. Diolch i'r arbenigwraig a'i thîm am roi'r cyfle i mi ymuno â'i rhaglen. Erbyn hyn rwyf wedi bod yn ddi-fwg ers dechrau'r cwrs ac rwy'n falch iawn o hynny.
• Mae anogaeth gan bobl debyg i mi wedi fy helpu i ganolbwyntio.
• Rwyf wedi bod yn ysmygu ers 56 o flynyddoedd ac ni allaf gredu fy mod wedi dod mor bell.
• Roedd y grŵp yn wych. Rwy'n arbed £20 yr wythnos.
• Ni allaf ddweud unrhyw beth gwael am y cwrs - roeddwn wir yn edrych ymlaen ar ddydd Iau.
• Rwy'n teimlo fel petai gwyrth wedi digwydd - doeddwn i byth yn credu y gallwn roi'r gorau iddi ar ôl 40 o flynyddoedd, ond rwyf wedi gwneud.
• Fe wnes i wir fwynhau. Roeddwn yn edrych ymlaen at fynd i'r grŵp - ond nid oeddwn am fynd pan ddywedodd y Meddyg.
• Roedd pawb yn yr un cwch ac yn helpu ei gilydd.
• Roeddwn i'n nerfus i ddechrau ond roedd o gymorth mawr yn y pen draw.
• Roeddwn yn credu bod y sesiynau'n adeiladol. Nid oeddwn yn gallu credu faint o wahaniaeth roedd y grwpiau yn eu gwneud. Byddwn yn bendant heb roi'r gorau iddi heb y grŵp. Diolch am eich holl help a'ch cymorth.